Pojęcie prawomocności jest ściśle związane z brakiem możliwości wniesienia środków zaskarżenia, jednak moment jej uzyskania uzależniony jest od konkretnych działań procesowych stron, przez co trudno wskazać jednoznaczny termin.

Aktualna sytuacja procesowa frankowiczów – przewaga i stabilność orzecznictwa

Na początku 2024 roku postępowania sądowe w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej w dalszym ciągu kończą się w przytłaczającej większości korzystnymi rozstrzygnięciami dla konsumentów. Szacuje się, że prawie 99% zapadających wyroków uwzględnia roszczenia kredytobiorców. Tendencja ta utrzymuje się po przełomowych orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z ubiegłego roku, które wzmocniły pozycję frankowiczów w sporach z instytucjami finansowymi.

Mimo dużej liczby pozwów, w planach są zmiany legislacyjne mające przyspieszyć bieg postępowań. Wprowadzenie rozpraw zdalnych oraz elektronicznych doręczeń to przykłady rozwiązań, które mają usprawnić obsługę spraw i skrócić czas oczekiwania na orzeczenia. Dodatkowo, w niektórych sądach planowane jest zwiększenie kadry zajmującej się wyłącznie postępowaniami frankowymi.

Terminy rozpraw – zróżnicowanie regionalne

Czas oczekiwania na pierwszą rozprawę i wyrok różni się w zależności od sądu, do którego wpłynął pozew. Przykładowo:

• W Warszawie (główny sąd) terminy wyznaczane są często na rok do przodu.
• W Toruniu czy Krakowie – od kilku miesięcy do pół roku..

Szybkość postępowania zależy także od charakterystyki sprawy – np. konieczności przeprowadzenia dowodów lub obecności zabezpieczenia roszczenia.

Prawomocność – definicja i praktyka

Wyrok staje się prawomocny, gdy nie przysługuje już od niego środek odwoławczy. W sprawach frankowych jest nim najczęściej apelacja. W zależności od tego, czy strony zdecydują się ją wnieść i w jakim czasie, moment uzyskania prawomocności może się różnić:

• Jeżeli żadna ze stron nie wystąpi o uzasadnienie wyroku – prawomocność następuje po 7 dniach od ogłoszenia.
• Jeżeli uzasadnienie zostało złożone, a apelacja nie wpłynęła – po 14 dniach od jego doręczenia.
• Gdy termin został przedłużony – do 21 dni.
• Jeśli sprawa trafia do sądu drugiej instancji – wyrok drugoinstancyjny staje się prawomocny z chwilą ogłoszenia.

W praktyce oznacza to konieczność monitorowania przebiegu postępowania i działań podejmowanych przez drugą stronę.

Czy wyrok sądu I instancji może być ostateczny?

Tak, jeśli żadna ze stron nie wniesie apelacji lub zrobi to po upływie ustawowego terminu, wyrok staje się ostateczny. Banki nie są zobowiązane do składania apelacji, co oznacza, że część spraw może zakończyć się prawomocnie już po pierwszym orzeczeniu.

W ostatnich miesiącach obserwuje się przypadki, w których banki odstępują od dalszego zaskarżania – najczęściej wtedy, gdy sąd jednoznacznie wskazuje na abuzywność postanowień umownych i wydaje wyrok w krótkim czasie od wniesienia pozwu. Dotyczy to również wielu spraw o kredyt we frankach Kraków, gdzie sądy coraz częściej wydają korzystne rozstrzygnięcia już w pierwszej instancji.

Podsumowanie: droga do prawomocności skraca się

Obecne realia sądowe sprzyjają kredytobiorcom nie tylko pod względem korzystnych orzeczeń, ale także skrócenia drogi do prawomocności. Przewidywalne orzecznictwo i coraz częstsze odstępowanie banków od apelacji sprawiają, że coraz więcej spraw kończy się w pierwszej instancji. W takich przypadkach kredytobiorcy mogą liczyć na szybkie unieważnienie umowy i skuteczne dochodzenie roszczeń – bez konieczności angażowania się w wieloletni proces.